De Bouwestafette een gelopen race?

De afgelopen jaren is er in de economie een duidelijke trend waarneembaar waarbij schakels in de keten van toelevering worden uitgeschakeld en producenten of groothandels direct aan de klant gaan leveren. Ook in de bouw wordt hiervan bij de inkoop gebruik gemaakt.

De woning als product
Binnen de markt van duurzame goederen heeft de trend van directe toelevering geleid tot een schaalvergroting waarbij de klant twee mogelijkheden heeft: of hij bestelt via het internet en de artikelen worden vervolgens aan de deur afgeleverd, of hij reist af naar gespecialiseerde centrale verkoopcentra, zoals autoplaza’s of woonboulevards, om het product eerst te bekijken en testen alvorens dit te bestellen.

BouwestafetteAls we deze lijn doortrekken naar de woningbouw dan ontstaat er een nieuw verkoopsysteem voor woningen. Zo zouden gebruikers via een website woningen kunnen configureren en het product kunnen komen beleven en testen in een experience-center. Fabrikanten zullen vervolgens de woningen compleet gebruiksklaar direct aan de klant opleveren, al dan niet met tussenkomst van een ontwikkelaar.

“Dit is geen toekomstmuziek maar een model dat voor iedereen te vinden is op internet.”

Dit is geen toekomstmuziek maar een model dat inmiddels al op bescheiden schaal beschikbaar is en voor iedereen te vinden op het internet. Diverse binnen- en buitenlandse websites bieden kant en klare woningen aan. Enkelen gaan daarbij zo ver dat zij de mogelijkheid bieden om met een configurator het gewenste model en uitvoering samen te stellen waarna direct de prijs van de woning zichtbaar wordt. Het is niet moeilijk voor te stellen dat op deze wijze niet alleen woningen maar ook hele woonwijken worden aangeboden, al dan niet voorzien van standaard interieurpakketten.

Wat betekent deze ontwikkeling voor uw rol?

De overheid
Als gevolg van deze aanpak kunnen overheden de bouwaanvraagprocedure per project vereenvoudigen. Vanuit de producent zal er na de goedkeuring van een vastgelegd bouwsysteem een garantie komen dat iedere volgende woning aan alle vigerende wet- en regelgeving voldoet, zoals gebruikelijk bij industriële producten. Er vindt dus vooraf een eenmalige goedkeuring plaats per type. Bij levering hoeft dan alleen nog een verificatie plaats te vinden.

De aannemer
Door de toenemende rol van de fabrikant neemt ook zijn aansprakelijkheid toe en heeft hij er belang bij dat het product perfect aan de klant wordt geleverd en niet wordt beschadigd door tussenkomst van derden. In dit scenario zullen er dus vaste relaties met geautoriseerde dealers en montage partijen ontstaan. Hierdoor wijzigt bij de seriematige bouw de rol van de aannemer als onafhankelijke partij en zal hij veel eerder als vaste partner binnen de groep van een woningleverancier opereren.

De adviseur
Adviseurs zullen in deze setting hun werkzaamheden zien verplaatsen van locatie-gebonden naar product-gebonden. Door de standaardisatie van het bouwproduct is het voor de woningbouw niet meer nodig om voor ieder project afzonderlijk opnieuw berekeningen uit te voeren of de energieprestatie aan te tonen. Slechts in uitzonderlijke gevallen zal nog aanvullend advies nodig zijn.

De architect
Architecten zullen in toenemende mate in dienst van de producenten woningen ontwerpen op basis van zijn programma van eisen. Hierdoor zal een duidelijke scheiding ontstaan tussen onafhankelijke architecten die voor een kleine markt unieke projecten ontwerpen en de productgebonden architecten voor serie productie. In de laatste positie spelen zij tevens een belangrijke rol in de R&D van de producent. Daarnaast behouden deze architecten een rol in geval lokale overheden vanuit welstand specifieke wensen hebben die niet zijn in te vullen vanuit het standaard productaanbod.

Het takenpakket van de architect zal hierdoor wijzigen omdat naast de esthetiek er ook veel meer van binnenuit naar de totstandkoming van de woningen zal worden gekeken op gebied van maakbaarheid, bruikbaarheid en waardecreatie. De concurrentie tussen woningproducenten zal tot innovatie en een verbreding van het aanbod gaan leiden.

“De concurrentie tussen woningproducenten zal tot innovatie en een verbreding van het aanbod gaan leiden.”

Van architect naar industrieel ontwerper

Een soortgelijke ontwikkeling heeft zich aan het einde van de vorige eeuw voltrokken in de auto-industrie. Wereldberoemde onafhankelijke ontwerpstudio’s als Pininfarina, Guigiaro en Bertone zijn door hun opdrachtgevers vervangen door in-huis ontwerpafdelingen die dichter op de merk en het specifieke productie proces zitten. Een van de gevolgen hiervan was dat merken beter herkenbaar werden en meer gingen experimenteren omdat zij meer vanuit hun merkprofilering gingen ontwerpen. De nieuwe positie van de architect in de woningindustrie lijkt hiermee veel op die van de industrieel ontwerper in andere sectoren.

Carel van Houte

 

Lees meer:

Artikel 1 : Wat is de overeenkomst tussen een gasfornuis en woningbouw?

Artikel 2: Waarom lopen we de Bouwestafette nog?

 

Artikel 3: Wie is de baas?

DRBG Header-footer Cobouw_(960x380px)_Carel_HR